İmla Kuralları

Siz çok değerli urb’lerin de tahmin edebileceği gibi Urban5, M.E.B. tarafından bütün ilk ve orta öğretim kurumlarına tavsiye edilmiş Türkçe yayın yapan bir sosyal platformdur.

Türkçe yayın yapma kavramının "woaw" yerine "amanın", "easy there partner" yerine "yavaşşş" yazmaktan daha öte şeyler ifade ettiğini belirtmemize ise gerek dahi yoktur.

Aşağıda, genellikle sosyal platformlarda yazarken en çok ihlal edilen imla kuralları kısaca izah edilmiştir.


Bitişik Noktalama İşaretleri

Yazımı en çok çirkinleştiren, editörü en çok üzen ve okuyanı en çok hayattan soğutan yazım hatası noktalama işaretlerinden sonra yazılan kelimelerin kendinden önce gelen kelimeyle bitişik yazılmasıdır. Ayrıca noktalama işareti ile o işaretten önce gelen kelimenin arasında boşluk bırakanlar da vardır, siz onlara uymayın;

Üstad yaşının üzerinde bir tavır sergiliyor ,olgun bir insan görüntüsü veriyordu . Gittiği her yerde yoğun bir ilgiyle karşılanıyordu.

Yukarıda iki cümle verilmiş ve bahsettiğimiz iki hata gösterilmiştir. Doğru yazım şu şekilde olmalıdır:

Galip yaşının üzerinde bir tavır sergiliyor, olgun bir insan görüntüsü veriyordu. Gittiği her yerde yoğun bir ilgiyle karşılanıyordu.


Dahi Anlamındaki “de”

Bağlaç olan da, de ayrı yazılır. Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar;

Kızı da geldi gelini de. Durumu oğluna da bildirdi. Sen de mi kardeşim? Güç de olsa. Konuşur da konuşur.

Ayrı yazılan da, de hiçbir zaman ta, te biçiminde yazılmaz. Ya sözüyle birlikte kullanılan da mutlaka ayrı yazılır (ya da). Da, de bağlacını kendisinden önceki kelimeden kesme ile ayırmak yanlıştır; Ayşe de geldi (Ayşe'de geldi değil). Da, de bağlacının bulunma durumu eki olan -da, -de, -ta, -te ile hiçbir ilgisi yoktur, olmamalıdır da.

Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır: devede (deve-de) kulak, evde (ev-de) kalmak, yolda (yol-da) kalmak, ayakta (ayak-ta) durmak, çantada (çanta-da) kek­lik. İkide (iki-de) bir aynı sözü söyleyip durma.

Yurtta sulh, cihanda sulh.


Bağlaç Olan “ki”

Bağlaç olan ki ayrı yazılır: demek ki, kaldı ki, bilmem ki. Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlensin.

Olmaz ki!

Böyle de yatılmaz ki!

Ruşen Eşref Ünaydın'ın "Diyorlar ki" adlı eseri ne güzeldir!

Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer.

Ki bağlacı, birkaç örnekte kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki. Bu örnekler­den çünkü sözünde ek aynı zamanda küçük ünlü uyumuna uymuştur.

Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü de ayrı yazılır;

Baybara geldi mi ki? Başbakan konuşacak mı ki?


Soru Ekleri

Soru Eki mı, mi, mu, mü ekleri gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumla­rına uyar;

Kaldı mı? Sen de mi geldin? Olur mu? İnsanlık öldü mü?

Soru ekinden sonra gelen ekler, bu eke bitişik olarak yazılır;

Verecek misin? Okuyor muyuz? Çocuk muyum? Gelecek miydi? Güler misin, ağlar mısın?

Bu ek sorudan başka görevlerde kullanıldığında da ayrı yazılır

Güzel mi güzel! Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız.

Elbette Türkçe'de imla kuralları bu kadarla sınırlı değildir. Yukarıda da belirttiğimiz gibi Türk Dil Kurumu'nun web sitesinden daha ayrıntılı bilgiye ulaşabilirsiniz.

Unutmayın ki, yazdığınız tüm bloglar sizleri temsil ediyor. Kendinizi yazdıklarınızla tanıtıyor, yani yazdıklarınızla karakteriniz hakkında ipuçları veriyorsunuz. Bu yüzden "Şimdi Yayınla" butonuna basmadan önce yazınızı son bir kez gözden geçirmeyi ihmal etmeyiniz.

Çıkışlar sağ taraftadır.